• İstanbul17 °C
  • Erzincan9 °C
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Dedeoğlu Köyü Şive Örnekleri
01 Mart 2010 Pazartesi 00:00

Dedeoğlu Köyü Şive Örnekleri

Konuşan  :Hoşnazo SarıyıldızYeri         :Kemah İlçesi DoğanbeyliB.Dedeoğlu KöyüGenel D. 3-6 Odiya, odiya. Yoğ adam buyurun. Allah hepizi

Konuşan  :Hoşnazo Sarıyıldız

Yeri         :Kemah İlçesi

DoğanbeyliB.

Dedeoğlu Köyü

Genel

 

D. 3-6

 

Odiya, odiya. Yoğ adam buyurun. Allah hepizi de gayri esirgiye. Gurban ,olam sene. Bene iki iğne vurun, nolursuz. Nedem, arğjy ayahlarım. Baciya deyin gele. Bûlmim. Ülan yawrum araba gelde me? Siz nasılsız? Ben nası olsa olurum. Vış gözüm çiha, gel otur. Hoş geldiz hepiz de. Ahan bele. Getürün oğlanı  de! Ula şey burda mı? Ahan bu Hekmet, Helidgilin. Ey Afdal de mi yoh?

Tebligat var mı Memed abi? O ne yavrum? Kime sap getüriyler. Gelürler, ahan şindi gelürler. Odiya buyurun, serince yatin. Ayran mı getürem, su mu getürem? Ahan buradan aşşağı  yel giriy, hasdayım. Heç ambele belimi dorğudamiyim. Ayahlarim arğiy. İki üş tene iğne vurun bene ne olursuz. Ey iğne yohdur. Oğlum ğiymiy vuram, vura. deyiy emma siz ğiyarsız. Dohdorların gölnü çataldur. Keseller, vurullar, neler ederler. Temiz ğurban olam, temiz. Süpürüyük hergün. Gece gedip, gece geliyler. Ekin biçiyler. Sapımız bütün bayırda. Ele sohduh yağmur gelmiye, yağmur tohunmıya, heş dewülse. Hep islandılar dişardakiler. Ele bele yağmadı. Ayahlaren ölem get bah, Zühdigil'de kim var? De ki isdiyler, de. Usul, düşersin. Dedi ki, bazarörtesi mi, bazar güni mi getdüler. Onnare bahiyim. Onnar beni sayar mı? Sabahdan gediyler, ahşam geliyler. Biteyi vazifeleri. Ya burda kim dura? Ahşama de geliyler. Giz yoh. Giz köwünen bi tene ğayniyi, ahan bele. Sadese başlıh üş dört bin nira. Orda durıy. Ortah, ne aliy,  ne veriy.

 

Konuşan    :Selim Sanyıldız

Yeri            :Kemah İlçesi

Doğanbeyli B.

Dedeoğlu Köyü

Konu          :Genel

 

D. 3-7

 

     Ben on senedür ambele ne bi den, ne bi avuş bişeyi almışım, ne de yanina getmişim. Yoh, çoğ ırahat bişey. Kimsem yoh. Başinda duracah adam isdeyi. O zaman çıhışin. Dohuz dilekçesi var. Talipli çıhar. Onya da getmjy. He deyiy. Zühdü ne tarefda çaleşeyı acaba? Au tarefda.

Seferberligde beni kim ğoya, esgeridim. Madalıya şeye gidennere verdiler, Yünan şeyine getmedim. O zaman ben Çanakğaledeydim. Kehleden ölirdi. Bi ağecin dibine otursan, ambele kehleler geziyi. Üsdine herif otırmış göya sılkmiş üsdüni bole bi ağecın dibine, kehle bele toprağın üsdünde geziy. Seferberligde bizim esger neden girildi, mağlub oldu? Hep o ajlıhnan. Kehleden. Beş sene de gelene, tez geldin dellerdi, esgiden. Şindi iki seniye getmiyler, nazlanıylar ki daha aşağı gide. Memmed deyiy ben alacam dayımdan. Altı tene evlâdım var, helbet biri alur. Üç giz, üç oğlan. Şeynen madahya da aldı,aylıh aldı yeyiler. Dorğu söyliysin. Benim ahan şindi bildügûm  adamlar var ki, iki, üş tenesi heş getmedı, görmedi. Nufus yazılıyı ya köwde, bu adam budür dediler. Yaşı yânış yazılmış. Şahsan benüm yaşımı endürdüler.

 

Konuşan : Halil Cantürk

Yeri        :Kemah İlçesi

Doğanbeyli B.

Dedeoğlu Köyü

Konu         :Genel

 

D. 3-8

 

Otuz ğırh sene oldu. Beş altı kişi hep silahliydi, geldiler.Gapinın öninde yatiyduh bole yaz güni. Bizi orde yehaladılar. Yareladılar, vurdular, öldirdiler. Yaralama, benim ğolum sahat, suratımda gurşun yarası var. Göldüler. Allah eyilik versin. Duwacıyim. Elizi öperim. Daha tonnın getür misin? Yoğ eyi hemdolsun. Bi gaş gün kötü oldu emma, şindi babasi lsdanbul'daydı yardim etmiye bene geldi. Nenesi ğaldı köwde,demek çocuh bahımsuzluhdan şey oldu. Şindi eyi Allah'a şükür. O da geziy. O da Misdafa'nın oğlu galibe ki. Eyi bennem keyifli. Bülmim vallaha. Geziy ayahda. öle mi? Heş bahamıyuh, yalan sölemiyim. Isdanbul'a da götdüler, geri geldiler. Götdüler. Götmez mi? Emişi ordaydı, onya götdüler, orda  bahdılar. Tammassın ki. Gelmişdi orıya. Ben mi? Üş günnük mi var, dört gün olır mı, bele bişey ğaldı. Bu ambu Minkâr tarafında.Susuz. Bi sahat çekiy. Susuz, gediy, geliy. işde  onnar sap getüriyler şindi. Anşindi yoh. ökizlerinnen ben  çekdim. Patosa da verirük, öküzinen de sürerûk. Var şükür Allah'a, şükür. Yusuf mi? Dur ki, dorğusunu söyliyem: Sahat getdü, bi de pantul getürmiş. Daha da bişeyini görmedim. Bülmim, zahar vardur. Yoh, lohum yoh. Vallaha yanı töbeler olsun. Üşahlara bi kilo çerez Kemah'dan almış, çıhmış, gelmiş. Heç olmassa bi tene ğarpuz getüreydi. Sağ olsun bi parça domates getmüş de türende yapduh. Para getmemüş mi? Bi ğayfe dutmış orda. Yetişdi, yansı na yetişdi. Bennem ki ey om verecek. Posdaci ne dedi pareyi yolarken? Burdan para gönderiyim, ordan esgötek var, yanı hanım, dedi: Dayıya bah, dayıya. Ne anam ele? El ordan parayı burıya çekiy, sen de burdan mı onya? Dedim anam ne bülem işde. Benim işim bele tersine. Güldük müldük, ben gahdım ,ordan. Vahdin yoh

         Niye yollîsin! Dedi,. Ne bülem hanımafendi işde. Eyi, n edisin? Kerer'desin? Eyi, eyi. Dorğudur. Heş bi yana çihmadım. Alursan bi parçe odınım var, verem sene. Kesilecek daha, Allah izin ederse. Bunnar yann öbürgün başlar yarpah. Bi müşderi olsa verürdük. Kesmek ğoliye olır mı? Tarlanın içinde, erazimizin içinde. Birez var. On ton çihar mi? Bülmim. Palut, mişe. Ne geçe şükür başıma. Olmaz mı? Domuz momuz olir. Şindi bosdaıınan söker. Bişey söyliyem gusunıma galma. Dorğu söyliyeceyhsen. O adam verdi mekdibi, sen tekrel geriye vermen lâzımdı. Yazmaduh işde. Isdanbul'da. Bennem avu ğapalı çarşunun oralardaymış. Ben tanımıyım.Nerdeydi? Bi keen getdim.Uşahların yanına getdim, geri  geldim.

Ahan getdim Alamanye'ya, beni kim nede? Bi iş yapemam. Gene, olsam tabi giderim. Pare ğazenmeya getmez mi? Sen ne ariyasın bürada. Çalışı uh işde. O ğaşdı. Ben ne bülem. Bülmim ki.Köwde kimse yoh işde. Ûkizinen götirip, çif sürüp orıya tökib geliydim. O gün bi tek çetem varidi. Oni da atdım. Ame  gene olacah. Temsilde hetâ olmaz, ele ya. Baban, cedden rehmet. Ağzını sığaduh. Ağzımi suwıyim, işde ele ğaliy. Gapısi var. Bi  ifah gapısi var. Dayîsin. Ey nasi sığısın? Cam şey... Ahşemdan  goyisin, ayıpdur sölemesi, sebahdan gahisin ökiz hep gûrbe yapmış. Daşiyacahsın. Temizleyip, daşiyacahsın. Heş gomiyecahsm.  Ey olır. Herifin ökizi yoh, işe güce düşmiş. Geleni gideni başğa yoh. Vahit arpada, aşşağıda. Çekdi Ele bişey ederse eder, etmesse ben gendim götüremem, yalan sölemiyim.

Motora da  binmem, gorhıyım. Vallaha binmem, gorhıyım. Atinan gidiydim de aü satdım. Beııi dutiy, kötü ediy. Başim firlanıy Vallaha  billaha. Ahan awu kolüc tepenin onya getdim o güni, şeye bindim, otobosa binmişdim, onya getdim, ayıpdur sölemesi  camdan dişari başimi çihartdım, bile üs terafa. Ahan bu Elmalı'da hacım var, o haci olmasa Vallaha ğafami daşlar ğopardıydi  bele daşin biri, haniye dişariye şey edim.... Wulan dedi yawu neydisin, ğafani dağıdecahın, dedi. Beni çoh dutıy. Gendime heş malüg olamiyim.

Otobısa bindük Kemah'dan yindük aşşağı degirmanın öginde, yohan degirmana dorğu geliyük. Bi de bahdun gamiyon, odun miydi, neydi yüklemiş, bu örsüne gediy, ben de arşına geliyim. Ama bele tepe tahla gediy. Bi de uzatmiyah ula bü de bahdım gamiyon çarpdı. Bele  toz da ohanya vuny, demek dedim, bu tozdan ğaşdı, ben de gaçam. Döndüm aşşağıya yeli bene çarpdı. Şeyle bahdun Rehmi'ymiş.  Dedi ulan hem gendi oceğım baturmıyı çalışısın  çabalısin hem benim oceğımı. Utanmaz herif dedi bene. Bi iki laf da söledi. Dedim beni otobıs dutdı, ben heş gendime  mâlik değilim. Benim şeyimi aliy.

 

 

Konuşan  : Nazif Cantürk

Yeri         : Kemah İlçesi

Doğanbeyli B.

Dedeoğlu K.

Konu        :Genel

D. 3-9

 

         Ne bülüm, abu köwde böyüdüm, abu köwde ğaldım. Ben Tırabızanda etdim. Tırabızan eyiydi. Benim meçim yohdur. Harman çihardiyim, çif süriyim, tohum ekiyim, ekin biçiyim. Araba yükliyim.Arabaynan, kesim, yüklim, geliyim.

Düğün nasil yapallar? Düğünü gurallar. Gomşiyi çağırullar, bi gayfe verüller. Derler ki: Hayirli işimiz var. Dişardan çağırursan, misefiri galdurur, çağırmaşsan zaten dügin dawulun çaldurırsın, hökümetden izin alırsın. Davulun çaldurursın, düginin yaparsın. Evvel biniylerdi, şindi binmiyler. Motornan getüriyler. Ne bülem, neyine dikğât edim. Allah'ın emriynen gider isdersin. Hangisin Cenaballah yazmışsa isdersin. Eyi nası olıy; yiğit olur çalışğan olur, gider isderük. Çalişecah bi kere. Kemahlı olsa gene çalişecah. Çoğu kövden alıy. Almah'dan getürüller, Ermenik'den getürüller.Tırabızan'dan gelürüdi, Gayseri'den gelürdüler. Bizim bürdan geçendi. Erzincen'den geçerdi, yoh Sipor dağından, Kelkit'den  geçer giderdiler. Biri de Giresin'den gelür, Şebinğarehiserine  gelür. Rafâıya'dan bu yanı aşşağı gider.

Bizim büra Egin'den gelme. Bülmiyim, gelmişler. Bizimki ayn, onnannki ayrı. Dutmıt işde. Onnar bi tewür gonuşur, ne bülüm. Ben sapa gidecim. Arebaynan. Burası bi dağ başimiş, Egin'den gelmiş yerleşmişler. İki çeşme getdük. Bi awuş desen suli yerimiz yoh. Yolluyuh. Bı yıl geşdim.

 

Kaynak: ERZİNCAN VE YÖRESİ AĞIZLARI

İnceleme – Metinler - Sözlük

Prof..Dr.Mukim SAĞIR

Atatürk Kültür,Dil ve Tarih Yüksek Kurumu

Türk Dil Kurumu Yayınları No:565 Ankara,1995

Prof.Dr. Mukim Sağır Bey’e çalışmalarını kullanmamız için vermiş olduğu kişisel izinlerinden dolayı şükranlarımızı sunarız.


Yayına Hazırlayan : Tuba Hanım

 

Bu haber toplam 1663 defa okunmuştur
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Tüm Hakları Saklıdır © 2006 Kemahlilar | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : kemahlilar@gmail.com | Yazılım: CM Bilişim - Tasarım: INVIVA