• İstanbul26 °C
  • Erzincan19 °C
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Dikyamaç Köyü Şive Örnekleri
01 Mart 2010 Pazartesi 00:00

Dikyamaç Köyü Şive Örnekleri

Konuşan : Mustafa ÇakmakYeri         : Kemah İlçesi Bozoğlak B.Dikyamaç KöyüKonu       : Genel D. 3-3        

Konuşan : Mustafa Çakmak

Yeri         : Kemah İlçesi

Bozoğlak B.

Dikyamaç Köyü

Konu       : Genel

 

D. 3-3

         Anan geliyken gördin mi? Nası vazıyet? Bahçada bı domruh varde, onu da bana verdi. Ben de gışin bureye gelecem deyi, aldım onu. Gışin da bürdakiler çihmadılar, gelemedim. Ötekine berikine satdı matdı. Bu yıl gene cevuzlerde var. Bu yıl çoh var. Kemal'in tûkenine otırmış, Kemal da çağıreyi, gel bura otur sandalaya. Ben annadım bu benden bişey alacah, dedim o bana gelişmez. Düşün bi kere ki, buralar neyidi. Ne adamlar gelmiş, otureye, bah. Ona göre ayağın deng al. Çünküm duşüruyerım, daşiniyerim ahşem bu merdüvamm başında bünnan ayahlarimdan yeriyemeyerim. Kimse yoh. Bilal oyanki evde otireyer. Bi sizin evde Urhuyeynen ismayıl orda. Emingilin evde iki tene başğası getmiş otireyer. Zabtedeceyh alacahlar. Lekin ben deyiyim ölünceyene ğader burda otıracam. Bu şeherde de bizim mahalle gibi yer yohdur. Ağaç,  kölgelik, yeşillik. Suyi serbes. Bura çoh dehşet yer. isdedigin zeman bağla suwar. ismayel sizin bahcaya sû bağle yer, suwareyer.

Bu sene ele bi yağmır düşdi ki, bu bedennerden olan çağıh bağa doldırdı. Hep buralar batdı, getdi. Görsendi. Emeliye dutdı paklatdı. Üzümlerin birezini kesdi, bireri eyle dureye. Üşüdüler bu yıl. Bi tene ğız mi, daha yoh mi? Bögün neyse birez ğonuşduh. Ben heş önün yanina getmedim.

Ben Mekge'ye gedip gelenden sorna  bir iki defa gedip geleye, heş ğonüşmadı. Bugün câmıdan çıhdım, rasgeldi, geldi neyse birez hal hater etdük. Mekge de şindı herkeş içerde durıyer, dişarda değil ki. Sicah yalınayah yere basamassın. imkânı yoh. Ahşam namazını ğılduh çarşının içine girdük üsbaşdan, yassı vahdı Kâbe'ye gectûk. ele tonelin içinden getdûk. Bir buçuh sahat. Yazın da serin, gışin de. Gece de serin oley. Arabadan gece çıhdım da battaneye dolandım, yatdım. Bi de uzandım ki üşimişim. Orda beni  basur yahaladı, az ğaldı ölem. Souhdan. Şeytani daşliyacağm yer bi hüzürü mehşer. Orde insan düşdümiydi yere dahe gahamaz.  Orda cannı olacahsın. Arhadaşlar birbirine yardım edecek.O zaman ğurtarursun kendini. Üş gedip daş atecahsın.Çekip geleyesin Mekge'ye. Tavafını yapiyeysin. Biz eyi getdûk geldük arebaynan. Teyareynen gediyeller. Orda vesayit  dutıp dolaşeyeller. Şindi on bin niraynan gedip geliyerler. 

Anneyersin? On beş sene oliye ben buriye geleli. Bünun babası da marahhydı, ben de marahlıydım. Bünun babası birgün dedi, hadi sennen gidek Naltöken'e. Dey, bu Munzur dağına. Benim bi Urus mavzerim var elimde, burda. Gahduh burdan ekimiz, o Naltöken'in boğaza çıhduh. Wula Sıdgı, aw nerde? Dedi, ahan ohanki daşlare çihah, orelarda bulunur, dedi. Birez daha ohan çıhduh, birez daha ohan. Hevâ soğiyir. Güz bileye misin? Soğiyir heva. Dedim Sıdgı biz bürda donacoh, geri dönek. Burda dawar durmaz, ben awceyim. Döndük, geldük, yolımıza düşdük, gelıyük. Herdifli İsmayil geldi beni yahaladı. Fikri tüfegdeymiş, tüfeği benden ala. Fil boğazının tepesine çihduh. Çihanda Ovacuh görüneyer. Ovacuğun ovası görineyi. Ova görineyır ama bişey görünmeyir. Te aşşağıda bahdım bi teke otleyi. Ula bu bunya gelür çıhar ama gej gelür. Dedim get daş yuvalla ki gele çiha. Yuvarladiyse de teke geldi aşşağıda bi daşin dibinde ğaldı, gelmedi ohan. Bi de bahdım teke gelmiş çıhmış.Bi parçe torpahlı yer var, getmiş başeşşağı. Aşşeğı endim keven meven var. Daha aşşeğı yendük, bahdım onnann bi yayla yeri var, orda üş tene otleyer. İki geçi bi oğlah. Esmayel dehalar, bah otleyerler. Yendük tehneden, tehneden. Tüfeği heş atmamişim, bülmeyerim. Soyha oysa tepe vurıyermış, atdım vuramadım. Esmayel bunda iş yoh. Geldük, yendük Herdife.  Yenende o gece orda galduh, sabahdan tüfeği vurup  umuzuma geleceyim. Efendime söleyim, dedim Esmayel, ben bu  tüfeği satecağam. Eger alıyesen saha verem, dedim. Satdım, daha da getmedim. On sene evveli. On alu nümere bi çifdem var. Arada sirada bi gediyim keyhliyh meyhhliyh vuriyim. Urus'un tüfeği çoğ aşşeğı. Emniyeti büle yoh.

Burası boz bi torpah, oranın avı da eyledür, davşannar bozdur.Gırmızi yer olursa davşannar da gırmizudur. Geyiyh de eyledür. Keyhlik çimenni yere getmez, daşde olur. Çil keyhlik çayirde çimende olur. Tehne yer nerdeyse av orda olur. Tüfeksüz durmam, sana diyem.

Dolma bi çifde aldum, ğırma yapdurdum.Asdı evde dursun. Tavvuhlara bi kömes yapdım. Sansar sen gel merteğin arasından içeri gir. Geldim pinin ğapısı gapalı. Ulan bu içerde. Nerden girdiyse orayı ğapatsana.Getdim tüfeği getirdim, sansarı vuram. O sıçiradı geşdi goydu, getdi. Gece ben çoh dehşet vurırım. Elimini bileceyhsin. Berfin üsdine çihac ater vurirsin.

Malatya'dan gelürdü gatirci. Bi ğatırci da bu Özgeçe terafından gelürdü. Erzingan tarafından gelen başga. Malatya'dan gelen Erzingan'a giderdi. Mezgep'den geçeridi, Yerhan  var orıya gelürdü. Ordan Kemah'a ordan aşşeğı hana. Bi de Eğin köwlerinden geilirdi. Hasa'dan Hani'den Göllübağden, Avşen'den gelürdi. Tortan, Alp beglerin çifligi.

Esgiden Kemah'da kizir olurdi. Bi garip geldi mi, süraynan götürürdi, misefir edellerdi. Seyyer cenderme alayindeydür üç yüz otuz yedide. Bizim bi yüzbaşı varidi, gelür bize  ehşam ezeniynen yassunun arasında ders verürdi. Derdi ki çocühlar, bir gün olacah ki, burda duracâuh, dünyanın bi başından gonuşecâuh, dedi. Yawu derdik, ele şey mi olur. Gonüşecâuh dedi, erhadaşlar, heç onun üçün gam yemeyin. Oysa o herifler tanhlardan büleyirmiş bunnarı. Şindi bahiyerim, hep onun dedügü sözler. Heş bi farki yohdur. Lekin o ğadir çalişdim, üş sene herkeş pare aldı, ben alamadım.  Tesgiremi zayetdim. Gayet de bulamaduh. şûbada defderleri yahmiş bi yarbay. Gedit bulamaduğumuz gibi beş bi yerden bişey alamaduh. On paralıh bi iş görmiyenner paralan aldılar. Bu Kemah denilen yerde on iki tene mahkümü getürdüm de bi cenderme bulamadım başına löbetçi dikem, anneyesin. Şimdi hep cendermeyûk dediler, pare aliylar. Tecellim beleymiş, kime ne diyem. Bulamaduh. Esgi yazı, herif bülmeye ohumah. Deyiy yoh ele bi ğeyit. Ğahamiyerem. Odiya  götûreyer, buriye getüreyerler.

 

Kaynak: ERZİNCAN VE YÖRESİ AĞIZLARI

İnceleme – Metinler - Sözlük

Prof..Dr.Mukim SAĞIR

Atatürk Kültür,Dil ve Tarih Yüksek Kurumu

Türk Dil Kurumu Yayınları No:565 Ankara,1995

Prof.Dr. Mukim Sağır Bey’e çalışmalarını kullanmamız için vermiş olduğu kişisel izinlerinden dolayı şükranlarımızı sunarız.


Yayına Hazırlayan : Tuba Hanım

 

Bu haber toplam 1854 defa okunmuştur
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Tüm Hakları Saklıdır © 2006 Kemahlilar | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : kemahlilar@gmail.com | Yazılım: CM Bilişim - Tasarım: INVIVA