• İstanbul14 °C
  • Erzincan2 °C

Nidayi Sevim / www.kemahlilar.com

12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Nidayi Sevim / www.kemahlilar.com

İkiz Türbe'lerin restorasyon hikayesi...

25 Ekim 2014 Cumartesi 20:39
9.jpg
 
İKİZ TÜRBELER
 
Milas'a bağlı Türbe köyüne adını da veren Türk Sanatında Ünik (nadir) olarak değerlendirilen yüzlerce yıllık “İkiz Türbe”lerin restorasyon hikayesi…
   
 “Geçmişini unutan toplumlar geleceğini yaşayamaz. ” sözünden yola çıkan Milas Tarihi Tescilli Yapıları Koruma Derneği: “Hedefimiz eski türbeleri, cami, hamam, köy odası, eski düzenek zeytinyağı imalathanelerini gün yüzüne çıkararak, inanç ve kültür turizmine kazandırmak “ diyor. Kazandırıyor da… Devlet-Millet işbirliğinin en güzel örneklerini rahmetli valimiz Recep Yazıcıoğlu döneminde gördük. Zira depremle yerle yeksan olan Erzincan ilimiz onun gayretleriyle tarihi ve kültürel varlıklarıyla yeniden hayat bulmuştu. Şükürler olsun ki onun ilkeleri ve düşüncesi ışığında projeler üreten-uygulayan insanlarımız artık yurdun her köşesinden çıkabiliyor. Bunun en iyi örneklerinden birisi de sanırım Milas, İkiz Türbe’lerin restorasyonunu gerçekleştiren insanlarımız. Bu süreçte şüphesiz başta yöre sakinlerinin, kültür elçilerinin, derneklerin, resmi kurum ve kuruluşların katkısı var. Zaman uzun sürse de sonuç alındığında, ortaya bir değer konulduğunda çekilen sıkıntılar, yorgunluklar bile insana mutluluk veriyor.
 
Buhara'dan gelen Pir…
Türbe Orta Köy, Milas’a 12 km, Labranda Antik Kentine kuş uçumu 2 km mesafede yer almaktadır. Halk arasında tam bilinmeyen bir tarihte Horasan ya da Buhara'dan gelen Pir Ahmet Çelebi isimli bir zatın, beraberindekilerle buraya yerleştiği ve köyü kurduğuna inanılır.  Pir Ahmet Çelebi, burada kendi ismiyle anılan bir de zaviye yaptırmış. Büyük ihtimalle vefatından sonra kendisi için yaptırılan ve ismiyle anılan bu türbeye defnedilmiş. Yöredekiler tarafından burada yattığına inanılır. Pir Ahmet Çelebi Zaviyesi'nin varlığına dair yazılı belgelerden de söz ediliyor. İkiz Türbe Osmanlı dönemi türbe mimarisinin nadir örneklerinden sayılıyor. Eski bir mezarlık içinde yer almakta olup hemen yakınında ise bir camii yer almaktadır. Türbe, kırma taş ve harçla yapılmış, sekizgen bir plana sahiptir. Giriş doğu yöndedir. Kapının söve ve pervazları yontma mermerdendir. Kapının üzerinde yarım daire şeklinde kitabe yeri vardır.
 
Türbenin kitabesinin sözlü aktarımlara göre yaklaşık 90 yıl önce yerinden çıkarılıp alındığı yönündedir. Kitabe yeri harç ile sıvanmıştır. Kapı tacı üzerinde “ Tarihi Hecel Bina” kitabesi mermer üzerine Arapça olarak yazılmıştır. Fakat bu kitabenin orijinal olup olmadığı belli değildir. Hicri 1025/Miladi 1616 tarihlidir. Türbenin ikisi gövdede biri kasnakta olmak üzere üç penceresi vardır. Kubbesi tuğla, taş ve harç ile yapılmıştır. Güney duvarında tuğladan yapılmış sivri bir kemer vardır. Bu kemer hemen türbeye bitişik olarak yapılan ikinci bir türbeye açılmaktadır. Bu türbe de yaklaşık aynı malzeme ile yapılmış ve aynı plana sahiptir. Yakın zamana kadar harap vaziyette olan ve tam anlamıyla kaderine terk edilen yapı yeniden hayat bulması için gönüllüler tarafından yakın takibe alındı. Uzun ve yorucu bir maratonun sonunda hayaller gerçek oldu. İkiz Türbeler ve yanındaki cami yeniden onarılarak ziyarete açıldı. İşte kronolojisi…
 
Önemli olan o ilk adımı atabilmek…
2008 yılında Yüksek Mühendis Atilla Düz başkanlığında, Restoratör Çiğdem Baran ve Restorasyon Öğretmeni Hüseyin Baran tarafından İkiz Türbe' ler projelendirilerek kitapçık hazırlanarak restorasyon süreci başlatılmış. Türk Sanatında Ünik (nadir) olarak değerlendirilen  İkiz Türbenin Muğla Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kuruluna sunulan öneri projesi  kurul tarafından  13.11.2008 tarih ve 4501 sayılı karar ile onaylanmış ve restorasyon çalışmalarının yapılabilmesi için arşiv, belge rapor ve öneri restorasyon projelerinin hazırlanarak kurula sunulması istenmiş. Öğretim Üyesi  Ersel Çağlıtütüncügil,  İkiz Türbeleri akademik seviye de masaya yatırmış.  Pamukkale Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü' nde 14-16 Ekim 2009 tarihinde yapılan, XIII Dönem Ortaçağ ve Türk Dönemi Kazıları Sanat Tarihi Araştırmaları Sempozyum Bildirilerinde,   Türk Türbe Mimarisinden Ender Örnek "Milas Ortaköy”de  “İkiz Türbe" Başlığıyla türbeyi detaylı olarak incelemiş.
 
Türbe Ortaköy Camii ise Muğla Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından 28.01.2010 tarihinde 5629 sayılı karar ile Anıt olarak tesciline, I.Gurup yapı olarak belirlenmesine ve özgün biçimine uygun olarak basit onarımının yapılmasına karar verilmiş. İkiz Türbe ve Camii ile ilgili yapılması gerekli olan temizlik, restorasyon vb. işlemlerin yapılması için 2011 yılında Milas Müze Müdürlüğü tarafından tekrar çalışmalar için hazırlık yapılmış fakat iş yoğunluğu ve personel yetersizliği nedeniyle başlanılamamış. Biz buna kısaca bürokrasi diyelim…
 
Sivil toplum kuruluşları devrede…
Proje bürokrasiye kurban oldu derken sivil toplum inisiyatifi tekrar devreye girmiş. Zeynep Düz’ün Başkanlığındaki Milas Tarihi Tescilli Yapıları (Evleri) Koruma Derneği, restorasyon sürecini tekrar gündeme getirerek takipçisi olmuş.  Daha sonra Muğla Milletvekili Prof. Dr. Yüksel Özden’in desteği ve Milas Kaymakamı Bahattin Atçı’nın gayretleriyle İkiz Türbenin ve Camiinin onarılması ve ayağa kaldırılması sürecinde sona gelinmiş. Valilikçe yürütülen katkı payları için Muğla İl Özel İdaresi İmar ve Kentsel İyileştirme Müdürlüğüne 15.05.2012 tarihinde başvurulmuş 20.05.2012 tarih ve 12239 sayı ile işleme alınmış.
 
Tüm kadro alanında uzman…
Müze Müdürü Arkeolog Ali Sinan Özbey’in bildirdiğine göre çalışmada yerel imkânlarla sağlanan 6 işçi, müze uzmanları, Sanat Tarihçi Lütfi Ekinci ve arkeolog Ayşe Yavuz'un yanı sıra Beçin Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Kadir Pektaş, Beçin Kazı ekibinden Sanat Tarihçi Davut Oğuz ve arkeolog Zafer Toprak yer almış. Türbenin etrafı Beylikler ve Osmanlı Döneminden kalan tarihi mezar taşlarıyla çevrilmiş durumda. Aslına uygun bir şekilde restorasyonu yapılan İkiz Türbe’nin, günümüzde yapılan büyük camisi yıkılmış ve yerine dönemindeki gibi küçük bir cami inşa edilmiş. Kültürel mirasımıza sahip çıkarak korumak hayati öneme haizdir. Eğer bizler sahip çıkmazsak gelecek nesiller tahrip edilen, bakımsızlıktan yıkılan, yok olan birçok tarihi eserimizi göremeyecektir. Bu minvalde ilgi ve duyarlılık göstererek İkiz Türbe ve yanı başındaki caminin ayakta kalması için katkı sağlayan tüm kişi ve kurumlara teşekkür ediyoruz.  Hz. Mevlana’nın deyişi ile :”Kuru duayı bırak, ağaç isteyen tohum eker…”
 
Bu yazı  www.dunyabizim.com sitesinde de yayımlanmıştır.
Fotoğraf:www.ekodosd.org
Bu yazı toplam 1624 defa okunmuştur.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Tüm Hakları Saklıdır © 2006 Kemahlilar | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : kemahlilar@gmail.com | Yazılım: CM Bilişim - Tasarım: INVIVA