• İstanbul24 °C
  • Erzincan23 °C
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Kardere Köyü Şive Örnekleri
01 Mart 2010 Pazartesi 00:00

Kardere Köyü Şive Örnekleri

Konuşan : Keziban ÜnalYeri      : Kemah ilçesi Bozoğlak B.Kardere KöyüKonu       : Genel D. 3-36 Canım sıhıldı da artuh göçek, gıdek.

Konuşan : Keziban Ünal

Yeri      : Kemah ilçesi

Bozoğlak B.

Kardere Köyü

Konu       : Genel

 

D. 3-36

 

Canım sıhıldı da artuh göçek, gıdek. Buyurun içeri. Dosler sağ olsun yawrım. Ne zaman geldin? Bah heş haberimiz yoh.  Ne o geldi, ne biz getdik. Vallâ bilmeyim, gonuşur gonuşamaz. Ey canem? Zamannan mı? Evvelki zamannar yawrum şindikini dutmaz ki. O zamannar eyiydi. Belemiydı? Gurt goyennan  otleyeydi. Bele ondan soma şeylik yoğudu, ortalığ eyiydi. Datlı dilliyidi yavrım. Birbirlerine, hasenetlig etmezlerdi. Düzgün giderdük. Gomşüyünan kötü olmazduh. Annadın mı? Evel beleydi. Yavandı, yâ. Ode deyiydük. Misefir gelür, gelen giden olur. Misefir gondurur. Hısim ahrebe gelür. Annadın mi? Bi keder olmuş olsa, ondan sorna ezzet edeller, hizmet edeller. Ele yapallar.

Gizin mi? Evel zemandan alduh gizi. Onu annâr, dinler, sorar, sival ider, o zaman  o gizi alur. Neyini örgenürler? Bahar, görer ki nası, eyi mi,  kötü mi? Orasını bilür. O gizi annamasuz, dinnemesüz getürül mi? O gizin da soracağım, sival edeceyim. Nası? Soram görem ki, eyi mi, kötü mi? Edeceyhsin. Terbiyeli mi, edepli  hizmetli mi? Şindiki gibi değil ki. Annadın mı? Şindi ele dewül. Şindi aneyi, babayi taniyan yoh ki, gelen ğız da ey ola. Anan, baban taneyey misin? Şindi ana, baba kim? Heç.Seferberiigde de olan herifleri topladı, aldı, getdiler. Seferberlig  Han oldı. Geldi köwümizi basdı. Davarımızı malımızı göturdi. İki ehdiyar gişi, onnar ne yapabülür. Onnarın  elinden ne gelür. Olan çocuhların bah boynı ergi galdı.  Gelinner hep dul ğaldı. Heş bi tenesi gelmedi esgerden.  Bülüyerim.

 

Bulğar geldi, Edirni'ye dayandı,

Yerde huri, gögde meleg uyandı,

Gara daşlar al ğannare boyandi.

Yetişin imtâdıma Dördinci Ördü.

Atiy esgerin fizah ederdi,

Seferberlik çihdı haydin dediler,

Beş günnük aziğı alın dediler,

Alın dediler de Şem'a yendiler,

Aman Allah aman, bu nasıl vaylar

Seferberlik çihdı ulular şaşdi,

Çentesini alan dağlardan aşdi.

Gaçeh olan (deyiy) silasına ğawuştı,

Harba gidenner (deyiy) hep şehit düşdi.

istanbul dedügün padişah tahdı,

Möyünnü möyünsüz aradan ğahdı.

Felek kemendini boynuma tahdı,

Esdi bi rüzger öğleler vahdı.

Erzürüm'ün dağlan hep gara meşe,

Döwlet beğendin mi dutduğun işe?

Bu ğadder gelinner dul ğaldı,

Çocuhlann boynu ergi,

Allahın ataşı cigeren düşe.

Erzürüm dağında şefdeli değdi,

Silada gelinner boynünü eğdi,

Yüzbaşi, Binbaşi yarimi dögdi.

Ğırila ğollari neyile dögdi?

örgeniyer yawrûm. Yoh biz onnan bülmüyük.

Ele bişey bülmeyim. Şindi

Döwlet er meydanı salla ğılına

Üregime değdi süngünin uci,

Aman Allah aman, bu nasıl vaylar.

O seferberligde tawü. Mekdüpde yaziyerler. Gocalarina göndereyerler

Şindi ohul çıhdi. O gızlar ohula gediyir, orda ohıyer, her bişey öğreniyer yawrum. Yoh biz onarı bülmüyük.ele bişey bülmeyim. Şindi çıhdı yawrûm. Mendili neye yahalâr? Vallaha ne bülern, ne diyem?

 

Ğurû gavahda yarpah biter mi?

Oğulsuz ocehde tütün tüter mi?

Beş giz bi oğlanın yerin dutar mı?

Sahiden dutmadı kot etdi bizi,

Felek ğomşüluhdan girdirdi bizi.

Gara dağ üsdüne holluk eledim,

Aynalı beşiğe bebek beledim.

Böyûtdûm, besledim esger eyledim,

Ağlama anne ağlama gider gelürüm,

Padişah yoluna gurban olurum.

 

Eyize mi geliy yawrûm? Üregim getmiyir. Oğlan şo gıza göz  goymışdur. Ben bu gizi alacağım deyir. Gizin da anası, babası der ki, vermiyim. Vermiyer ışde. O da deyiy ki alacağun. Vermesse gizi aliyir, sawuşiyer. Gizi alıp gedeyer. Ele yapiyiler bizim memleketlerde. Ama şindi daha evvelkiler gibin devül. Siz niye bunnan teybe alıyersiz? Deyiye gurudimi gören oldı mi?

 

Konuşan : Urhiye Bozdemir

Yeri         : Kemah İlçesi

Bozoğlak B.

Kardere Köyü

Konu       : Genel

 

D. 3-37

 

Südü büşürürsün yoğurt yaparsın, ğoyarsın. Ayranı gorsun  oceğın üsdüne, çöker. Süzeginen süzersin, olur çökelik. Daha  başga çeşit yoh.

 

Yaz gelende yurmu yurmu düzerler

Gış gelende ketennere ezerler,

Kirli barmahları yaladuh,

Yaz gıdiklerini taladuh.

 

Gurudimi gören oldı mi? Gurut, çökeliği keş yapıyler, guridiyler de ona deyiy ğurut. Gurudumu gören oldı mı, deyiy. Onu da ağaş tekneler var ezerler, bişurler, eyhmeyin üsdüne yağ da tökeller yeller. Bele ederük. Kelecoş deyiyiler. Yağını eridürük, eyhmeye töker yerük. Ben bülmeyim eyi gawurmayı.

 

Şindi eti güzelce dorgarsın. Gorsun gazana. O et bişer. Yeniden kelgûrinen süzersin. Yağını gorsun gazana doldurulsun,  eti de üsdüne doldurulsun, güzelce gaynar. Teşdilere çekersin, legennere çekersin. Donar olur galıp. Sizler nası edersiz? Ben burda göriyerim Gocem bürda merhum oldi. Beni kim Erzürüm'e götüre. Ben hasdalıhlıyim. Senin gözlerin açilur dedi. Hepizi göriyerim, fehmediyerim. Garaltı. Bele  duriyerim.

 

Kaynak: ERZİNCAN VE YÖRESİ AĞIZLARI

İnceleme – Metinler - Sözlük

Prof..Dr.Mukim SAĞIR

Atatürk Kültür,Dil ve Tarih Yüksek Kurumu

Türk Dil Kurumu Yayınları No:565 Ankara,1995

Prof.Dr. Mukim Sağır Bey’e çalışmalarını kullanmamız için vermiş olduğu kişisel izinlerinden dolayı şükranlarımızı sunarız.


Yayına Hazırlayan : Tuba Hanım

Bu haber toplam 2075 defa okunmuştur
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Tüm Hakları Saklıdır © 2006 Kemahlilar | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : kemahlilar@gmail.com | Yazılım: CM Bilişim - Tasarım: INVIVA