• İstanbul19 °C
  • Erzincan8 °C

Nidayi Sevim / www.kemahlilar.com

12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Nidayi Sevim / www.kemahlilar.com

Kemah Kalesi bir çekim merkezi olacak ...

03 Eylül 2014 Çarşamba 20:47
jkjk.jpg
 
Kemah Kalesinden Tarih fışkırıyor…
 
Uzun yıllar boyunca kazı, arkeoloji denince akla ilk gelen yerler, Marmara, Ege, Akdeniz ve iç Anadolulun bazı bölgeleri olurdu. Araştırma konusu ise Bizans-Roma, Antik Yunan dönemi ile sınırlı kalırdı. Anadolu’ya ayak bastığımız andan itibaren sayarsak yaklaşık 1ooo yıllık İslam Medeniyeti ile ilgili herhangi bir ciddi çalışmaya-araştırmaya yer verilmezdi. Son yıllarda artık Selçuklu-Osmanlı dönemine ait çalışmalara da yer veriliyor. İşte bu çalışmalara güzel bir örnek:”Kemah Kalesi Kazı Çalışmaları”
 
6.000 yılın tanığı tarihi kale…
 
Bilinen tarihi milattan önce 4000’lere varan Sancak Şehri Kemah’ın tarihi kalesinde 3. Etap kazı çalışmaları Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümünden 5 akademisyen, 18 öğrenci ve 35 işçinin katılımıyla hummalı bir şekilde devam ediyor. Kazı esnasında yerden adeta tarih fışkırıyor. 1. Etap kazı esnasında bir cami, 2. Etap kazı da ise bir hamam kalıntısına ulaşılmıştı. Yine bu kazılar esnasında çeşitli dönemlere ait kitap ve yazılı evraka ulaşılmıştı. Bulunanların en eskisi, 16. yüzyıla ait, 37 varaktan (yaprak) ibaret bir Kur'an-ı Kerim ve Ahmet Karahisari ekolüne ait olduğunu tahmin edilen başka bir Kur'an-ı Kerim idi… Bunların yanında özellikle 18. ve 19. yüzyıla ait Kur'an-ı Kerimler, fıkıh kitapları, hadis kitapları, dini eserler, okullarda okutulan çeşitli bilgileri içeren matbu eserler, tüccarlara ait veresiye defterleri bulunuyordu… Ortaya çıkarılan materyaller bakım ve onarımı yapıldıktan sonra koruma altına alınmıştı.
 
Evliya Çelebi’nin izinde…
 
3. Etap kazı çalışmaları tarihi Kemah Kalesi’nin Güneybatı tarafında, burçlara en yakın mesafeden başlamış. Tahminlere göre burası kalenin saray kısmını oluşturuyor. Ekip sorumlusu Prof. Dr. Haldun Özkan’dan aldığımız bilgilere göre yapılan kazı çalışmaları esnasında 15-20 civarında, bitişik nizam ve birbiriyle irtibatlı olduğu düşünülen yapı topluluğuna ulaşılmış. Yapılarda Kemah yöresine ait klasik üslup hemen fark ediliyor. “Tandır”, şömine tarzındaki “ocaklık” ve toprak bacaların sertleştirilmesinde kullanılan, iki ucu delik silindirik taş “loğ” hemen fark edilen unsurlardan. Sokakların muntazam lığı, atık su sisteminin varlığı döneme dair ciddi bir planlamanın ve şehirciliğin izlerini haber veriyor. Daha önceki kazı çalışmalarında ortaya çıkarılan hamamdaki sıcak su sisteminin özgünlüğü de bu tespiti teyit ediyor. Eldeki veriler bir araya getirildiğinde Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesinde haber vermiş olduğu Kemah Kalesi Üzerindeki alanda 600 evin varlığı da bu kazı çalışmaları ile teyit ve tespit edilmiş oldu.
 
1ooo yılın izlerini görmek mümkün…
 
17-18 yüzyıla tarihlendirilebilecek yapı topluluğunda ortaya çıkarılan materyaller arasında 22 sikke, çanak, çömlek ve kaşık gibi çeşitli ev eşyaları da bulunuyor. Nadiren de olsa 12. - 13. Yüzyıla tarihleyebileceğimiz üzerlerinde kitabeler olan, bitkisel süslemeler ve geometrik şekiller yer alan muhtelif seramik objelere de rastlanıyor. Tarihi milattan önce 4000 yıla kadar uzanan kalenin tamamı elden geçirildiğinde farklı medeniyetlere ait izlere ulaşılabileceği tahmin ediliyor. Kazı yapılan bölgenin korumaya alınması ve teşhire hazır hale getirilmesi de ayrı bir sorun. En az kazının yapılması kadar ortaya çıkarılan kültür mirasının gelecek nesillere aktarılması da önem arz ediyor.  Bu önemli çalışmayı yürüten Erzurum Atatürk Üniversitesi, Projeyi destekleyen Erzincan Valiliği, Kemah Kaymakamlığı ve Kemah Belediyesi kadar bizzat Kemahlıların, Erzincanların ve top yekûn milletimizin bu tarihi hazineye sahip çıkması, desteklemesi gerekiyor.
 
Umut ediyorum ki Sancak Şehri Kemah Kalesindeki kazı çalışmaları tamamlanıp teşhire hazır hale getirildiği zaman bölgenin en önemli ziyaretgâhı olacaktır. Kazı çalışmalarında el arabasıyla toprak devşiren öğrenci arkadaşlarımdan beyin ameliyatı gerçekleştiren bir operatör özeniyle çalışmaları yöneten öğretim görevlilerine, hassaten kıymetli vaktini ayırıp bizi bilgilendiren Prof. Dr. Haldun Özkan hocama teşekkürü bir borç bilirim. Rabbim emeklerinizi zayi etmesin…
 
Not:Bu yazımız www.dunyabizim.com sitesinde de yayımlanmıştır...
 
Kemah Tarihi ile ilgili bilgi için bağlantıdaki yazımıza müracat edilebilir:http://www.haber7.com/kultur/haber/616601-sancak-sehri-kemah-kesfedilmeyi-bekliyor8230

 

Bu yazı toplam 1244 defa okunmuştur.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Tüm Hakları Saklıdır © 2006 Kemahlilar | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : kemahlilar@gmail.com | Yazılım: CM Bilişim - Tasarım: INVIVA