• İstanbul23 °C
  • Erzincan24 °C
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Kemah Müdafa-i Hukuk Cemiyeti ve Faaliyetleri
22 Nisan 2007 Pazar 00:00

Kemah Müdafa-i Hukuk Cemiyeti ve Faaliyetleri

          Kemah Müdafa-i Hukuk Cemiyeti ve Faaliyetleri         Cemiyetin kurucusu ve reisi Eşref Beydir 258. Milli

          Kemah Müdafa-i Hukuk Cemiyeti ve Faaliyetleri

         Cemiyetin kurucusu ve reisi Eşref Beydir 258. Milli Mücadele azminin oluşmasında fevkalade rolü olan bu cemiyetin, Ermenistan projesiyle İzmir'in işgali üzerine düzenlediği mitingleri ve protesto telgraflarıyla, halkı şuurlandırmadaki katkısını aşağıda sunacağımız metinlerde görmemiz mümkündür. Hadisat Gazetesi sütunlarında Kemahlıların sesini duyuran beyanatta şöyle denilmiştir:

KEMAH'TAN BİR SADA

           "Ermeni Nüfusu Kadar Cevami ve Takiyemiz Var" 

          17 Nisan 1335 tarihli Times Gazetesi'ne, Bogos Nobar Paşa'nın vermiş olduğu beyanatı okuduk. Bu amal-ı harisane ve hayalperestane üzerimizde elim bir te'sir icra etmiştir. Ermeniler'in öteden beri ve ale'l-husus harb-i ma'hudda yaptıkları ve hatta hududumuzdan başlayarak buralara kadar teşmil ettikleri güna gün fecayi sayıya gelmez. Rusya'nın inkılap malumuyla beraber Rus askerinin huduttan çekilmesi üzerine önüne gelenlere icray-ı vahşet için alabildiğine avdet eden Ermeni çetelerinin, tarihin şimdiye kadar kaydetmediği ve insanların hatır ve hayallerine gelmeyen işkenceleri, ihrak ve katl nüfus gibi fezayihi hala devam edip duruyor. İslam cesetleriyle dolmuş olan Erzincan tark-ı maluması, bu kadar çalıştığına rağmen, ölülerden tedhir edilememiştir. Bugün de, işgal ettikleri Veya işgal etmek istedikleri Kars havalisinde bu mezalimi vahşiyaneyi her manasıyla irtikaptan çekinmediklerini, Erzurum'da çıkan Albayrak Gazetesi'nin 13 Mart 1335 tarih ve bir numaralı nüshasında münderic Kars mektubu bir lisan ı hakikatle, ifade ve tercüme ediyor. Bu fecayi devam edip dururken, Ermenistan mümessili Bogos Nobar'ın şayan-ı takdir bulunması lazıme-i kabil değildir. İddia ederiz ki, asırlardan beri sahibi bulunduğumuz bu mukaddes saha-i vatanımızda , Ermeni nüfusu kadar cevami ve takiyemiz mevcuttur. Hak ve adalet müjdecisi mösyö (Wilson) cenablarının nazariye-i makulesini başka kalıplara dökerek, menfaat arayan Ermeniler'in mütalib-i hayaliyesi merdud ve vatanımızda kabil-i tatbik değildir. Ebedi bir sulh emelinde bulunan ve bu maksad-ı ulvi ile teşkil etmiş bulunan sulh konferansı heyet-i muhteremesinin zerre kadar mekrun-u adalet olmayan böyle bir karardan uzak kalacağı, vicdan ve adalete sığmayan muazzam kütle-i İslamiyeyi birkaç zalim in esiri etmeyi hatırlarından bile geçirmediklerini kat'iyyen ümit etmekte ve bu esarete kat'iyyen kai1 olamayacağımızı da arz eyleriz.

Eşraftan Mehmed Celilleddin, Eşraftan Eşref, Eşraftan Ali Rıza, Belediye Reisi Dursun, Belediye Azasından Tahir, Eşraftan Hafız Tahir, Meclis İdare Azasından Osman Nuri, Müftü Hacı Şükrü

        Yine Kemah halkının, İzmir'in işgalini protesto eden mitingiyle tepkisini dile getirdiğini Yeni Gazete sütunlarında şöyle okumaktayız;

          Kemah; 26 Mayıs 1335/Pazartesi. 25 Mayıs 1919'da , Kemah ahalisi İzmir'in işgalini bir mitingle protesto etti. Belediye Reisi Dursun ve miting heyetince alınan kararlar, İtilaf Devletleri temsilcilerine ve matbuata bir telgrafla duyuruldu. Gazetelerde yer alan bu kararların bazı maddeleri Sansür Heyeti 'nce çıkarıldı. Bu telgrafta şöyle denilmektedir: "Osmanlı 'nın tarihi bir şehri, ayrılmaz parçası olan güzel İzmir'imizin ve mülhakatının bu Türk yurdunun Yunanistan 'a ilhak edilmek üzere Yunan askeri tarafından işgale başlandığı haberini büyük teessür!e karşıladık. Temsilcileri bulunduğumuz "Düvel-i Muazzama-i İtilafiyenin " dünyanın geleceğini tayini gibi bir büyük vazife ile adelete müsteniden tanzim edilen Wilson Prensipleri 'nden kesinlikle ayrılmayacağına kanı iken tefekkür edilen bu adaletin mutlak-i ilahiyyeye tevdi etmekle beraber, Müslümanların haklarını büsbütün ayaklar altına alan bu kararı bütün mevcudiyetimizle protesto eder, alınan bu kararın düzeltilmesi ile belli haklarımızın korunmasını vicdan ve insanlık namına büyük itilaf devletlerinden ibaret olan muhterem sulh heyetinden rica ederiz"

         Kemah halkı ve yöneticileri, kendilerini karanlık günlere götüren Osmanlı Sadrazamına gönderdikleri telgrafta da şunları söylemektedirler:

25 Zilhicce 1337 ve 21 Eylü11335 No:3

         İrade-i Milliye

        Kemah'tan Dersaadet'te Sadrazam Paşa'ya Keşide Kılınan Telgrafname Sureti: "Vatan ve milletin hukuk-u mukaddesatı payimal ve zat-ı hazreti padişah 'ının şeref ve haysiyet-i mülükanelerini ihlal eden teşebbüsat ve harekat-ı gafı1aneniz tahakkuk eylemiştir. Milletin padişahımızdan başka hiçbirimize emniyeti kalmamıştır. Bu sebeple hal ve istirhamlarını ancak zat-ı hümayuna arz etmek ısrarındadırlar. Heyetini, gayr-i meşru harekatının bu babdaki temerrüdünüz daha bir saat devam ederse millet orak kendisini hareket icraatmda serbest telakki de mazur görecektir. Ve bütün heyet-i gayrı meşruanızla suret-i kat 'iyyede alakadar ve irtibatını kat 'i edecektir. Bu son ihtartarımızla bundan sonra milletin alacağı vaziyet-i itilaf mümessillerine dahi müfassalen bildirilecektir"

          Talat Dursun Faik Şükrü Kaymakam Belediye Reisi Şube reisi Müftü Mustafa HafızOsman Mazhar İbrahim Mahkeme Reisi Kadı Vekili MalMüdürü JandannaK. Behçet Ali Rıza İbrahim Mehmed Divan-ı Umurniye M. Meclis İdare Azası Polis Kornser V. Posta, Tlg. M. Behçet Yusuf Hacı Hakkı Latif Tahrirat Katibi Tapu Memuru Belediye Azası Nüfus Memuru

        Ali Rıza Paşa Hükümetinin istifasına tepki olarak, Kemah Müdafa-i Hukuk Cemiyet-i Hey'et-i idaresi imzasıyla 5 Mart 1920 tarihinde gönderilen telgrafta; "Anlaşılmayan bir te 'sir ve müdahale neticesi olarak kabinenin istifasını işitiyoruz. Mülk ve milletin geçirmekte olduğu şu an-ı buhran-ı millinin bir sebat ve metanetle geçirileceği fikrindeyiz. Başta Padişahımız ve Halife-i Zişammız olduğu halde millet, ya meşruti bir sulh un hakkı-ı hesabına herkesin hürmetini celbedecek veyahut ölecektir. Bu gayeyi temin eyleyecek ve azm-i nefs-i milliyi temsil edecek zevatın başvekalete tayinini istirham eder, hilafını kat 'iyyen kabul edemeyeceğimizi arz eyleriz ferman." denilmektedir. Hakkında daha fazla bilgiye sahip olmadığımız Kemah Müdataa-i Hukuk cermiyet-i Heyet-i idaresinin yardım toplama ve bölge halkının şuurlandırılmasında fevkalade hizmeti olmuştur.

Kaynakça: Şahingöz,İzmir,Maraş ve İstanbul’un işgali üzerine yapılan protesto ve mitingler Hadisat,21 Nisan 1335,numara 111 Yeni Gazete,26 Mayıs 1335,Numara 11311 İradeyi Milliye,21 eylül 1335,Numara 3 Kaynak: Yrd.Doç.Dr.Hüseyin Bulut Milli Mücadelede Erzincan,Erzincan Belediyesi Yayınları

Bu haber toplam 1622 defa okunmuştur
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
KÖYLERİMİZDEN HABERLER
    Tüm Hakları Saklıdır © 2006 Kemahlilar | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
    Tel : kemahlilar@gmail.com | Yazılım: CM Bilişim - Tasarım: INVIVA