• İstanbul26 °C
  • Erzincan35 °C
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
KEMAHA TARİHİ FIRSAT
22 Ağustos 2006 Salı 00:00

KEMAH'A TARİHİ FIRSAT

 KEMAH’ın TARİHİ MİRASININ BİLİMSEL ENVANTERİ ÇIKARILACAK Kemah Kaymakamı Ali Hamza PEHLİVAN ve Belediye Başkanı Şükrü BALCI’nın refakatinde Atatürk Üniversitesi Arkeoloji



















 KEMAH’ın TARİHİ MİRASININ BİLİMSEL ENVANTERİ ÇIKARILACAK


 Kemah Kaymakamı Ali Hamza PEHLİVAN ve Belediye Başkanı Şükrü BALCI’nın refakatinde Atatürk Üniversitesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyelerinden Prof. Dr. Mehmet KARAOSMANOĞLU, Yrd. Doç. Dr. Mehmet IŞIKLI, Erzincan İl Kültür Müdürü Metin ÇANKAYA, müdür yardımcısı Osman BALLI ve aynı kurumdan arkeolog Hüseyin TOPRAK’tan oluşan bir ekip, Kemah Kalesi ve yakın civarında bir inceleme gezisi gerçekleştirdi.


Konuyla ilgili olarak İlçe Kaymakamımız Ali Hamza PEHLİVAN, “Sahip olduğu zengin tarihi miras ile geçtiğimiz yıl Tarihi Kentler Birliği’nin de üyesi olan Kemah ilçemizde son birkaç yıldır hızlandırmaya çalıştığımız faaliyetler kapsamında şu anda Kemah Kalesi, Sultan Melik Türbesi, Tugay Hatun, İskender Baba ve Midilli Baba Türbelerinin restorasyon ve restitüsyon projeleri Erzincan Valiliği ve Erzurum Vakıflar Bölge Müdürlüğü nezdinde çizilmektedir. Proje çizimleri tamamlanınca önümüzdeki yıl yapım işlerine geçilebilecektir. Bir yandan bu çalışmalar yapılırken diğer yandan sahip olduğumuz tarihi mirasın işin ehli bir ekip tarafından envanterinin çıkarılması ve yazılı bir eser haline getirilmesi, hem tarih bilgi ve bilinç düzeyinin gelişmesi hem de gelecekteki çalışmalara ışık tutması bakımından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın yürütülmesinde, Kemah Belediye Başkanımız ile birlikte, çalışacak ekipten maddi ve manevi desteğimizi esirgemeyeceğimizin sözünü verdik. Bu konuda ilçemize gelip ön tespit yapan ve bunu bir rapora bağlayıp bizlerle paylaşan Atatürk Üniversitesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyelerinden Prof. Dr. Sayın Mehmet KARAOSMANOĞLU ve Yrd. Doç. Dr. Sayın Mehmet IŞIKLI’ya ve bizlerin kıymetli hocalarımızla buluşmamıza vesile olan Erzincan İl Kültür Müdürü Metin ÇANKAYA, müdür yardımcısı Osman BALLI ve aynı kurumdan arkeolog Hüseyin TOPRAK’a Kemah İlçemiz adına teşekkürlerimizi sunuyoruz” dedi.


 


RAPOR 


26 Temmuz 2006 Çarşamba günü Atatürk Üniversitesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyelerinden Prof. Dr. Mehmet KARAOSMANOĞLU, Yrd. Doç. Dr. Mehmet IŞIKLI, Erzincan İl Kültür Müdürü Metin ÇANKAYA, müdür yardımcısı Osman BALLI ve aynı kurumdan arkeolog Hüseyin TOPRAK’tan oluşan bir ekip ile Kemah Kaymakamı ve Belediye Başkanı’nın refakatinde Kemah Kalesi ve yakın civarında bir inceleme gezisi gerçekleştirilmiştir. Aşağıdaki rapor bu inceleme gezisine ve bu gezi sonucunda Kemah İlçesi’nde yapılması düşünülen bir dizi arkeolojik ve kültürel çalışma projesi ile ilgili olarak hazırlanmıştır. 


Söz konusu tarihte yapılan inceleme gezisinde asıl ilgi alanını Kemah Kalesi oluşturmuştur. Doğu Anadolu’nun önemli dağ silsilelerinden biri olan Munzurların eteklerinde yer alan Kemah ilçesinin toprakları dağlık ve engebeli bir topografyaya sahiptir.Bu zorlu coğrafyada oldukça uygun yerleşim koşulları sunan Kemah ilçesi ve kalenin bulunduğu alan bu açıdan oldukça dikkat çekicidir. Özellikle kalenin kurulduğu doğal kayalık yükselti hem kaleye son derece elverişli savunma olanağı yanında kale ve kaledeki yerleşim ile bağlantılı mekanların oluşturulmasında kullanıcılarına geniş çaplı imkanlar sunmuştur. Bu olanakları kalenin surlarının yanı sıra çok sayıda kaya oyuklarında rahatlıkla görebilmek olasıdır. 


Kemah ilçesi sahip olduğu kültürel ve arkeolojik potansiyele karşın ülkemizin bu açıdan en az araştırılan yörelerinden biridir. Bölgenin önemli bir merkezi olan ve topraklarında çok sayıda tarihi, kültürel ve arkeolojik varlığı barındıran Kemah ilçesinde yerleşimin ne zaman ve nasıl başladığı konusunda net bir bilgi sahibi değiliz. Aynı bilinmez tablo Kemah Kalesi için de geçerlidir. Bölgenin en büyük ve en önemli kalelerinden biri olan Kemah Kalesi’nin ne zaman inşa edildiği ve hangi halklar tarafından kullanıldığına dair bu gün elimizde net bilgiler bulunmamaktadır. Bunun en önemli nedeni bölgeye ve kaleye dönük yapılan araştırmaların olmamasıdır. Kesin arkeolojik veriler olmamakla birlikte Kemah’ta en erken yerleşimin Hitit Dönemi’nde başladığı ve Hitit metinlerinde geçen “Kummuh Ülkesi”nin bu günkü Kemah toprakları ile özdeşleşebileceği yönünde arkeoloji dünyasında görüşler söz konusudur. Bu görüşlerin kesinleşip güçlenmesi ancak bölgede artacak araştırmalarla mümkün olabilecektir. 


Kemah Kalesi daha erken dönemi kesin bilinmemekle birlikte Roma Dönemi’nin sonları ile Orta Çağ’da önemli ve güçlü bir yerleşim merkezi olarak varlığını devam ettirmiş olmalıdır. Orta Çağ’ın özellikle Selçuklu ve Osmanlı döneminin bu görkemli merkezi bugün oldukça kötü koşullar altında varlığını sürdürmeye çalışır durumdadır. Yaptığımız inceleme gezisinde bu durumu tüm çıplaklığı ile görme şansına eriştik. Fakat bu koşulların değiştirilip kale ve çevresinin sahip olduğu potansiyelin harekete geçirilip bölge turizmine katkı sağlaması aslında hiçte zor değildir. Bunun için öncelikle yapılması gereken kale ve çevresini kapsayacak bir çevre düzenleme projesinin ivedilikle hayata geçirilmesidir. Bu proje kapsamında kale ve çevresini kapsayacak en kolay ve en güvenli gezi yollarının saptanması ve ziyaretçileri yönlendirecek bilgilendirici tabela ve işaretlerin konulması ilk başta yapılması gereken çalışma olacaktır. Kale içersinde tehlike arz etmeyen tünel, mağara, kaya oyuğu basamaklı geçitlerin temizlenmesi ve mümkünse ışıklandırılması projenin diğer önemli çalışması olacaktır. Benzer şekilde kale ve çevresinde döküntü toprakların kaldırılması ve otlu alanların temizlenmesi de gerekmektedir. Şüphesiz bu projenin uygulama aşamasında ve hemen öncesinde çevre düzenlemesi ve peyzaj konusunda uzman kişilerden de görüş ve öneri alınması son derece önemlidir. Projenin ilerleyen aşamalarında ihtiyaçlar kendini göstereceğinden gerekli olan sadece ilk adımın atılmasıdır. 


Kemah Kalesi ve çevresinin temizlenip düzenlenmesi projesi kapsamında kalenin eteklerinde yer alan ve şans eseri oldukça iyi durumda koruna gelen kerpiç evlerin tescil edilip restore edierek hizmete sunulması son derece önemli bir aşama olacaktır. Kemah Bölgesinin yöresel mimarisinin özelliklerini yansıtacak bu mekanların düzenlenip ziyaretçilerin hizmetine sunulması bu projenin önemli bir başarısı olacaktır. Kalenin hemen yakınından geçen akarsu vadisiyle birlikte bu Kemah evi veya evlerinin bulunduğu alan ziyaretçilerin soluklanıp bir şeyler yiyip içebileceği, yöresel ürünlerin ve hediyelik eşyaların satıldığı mekanlar olarak ta düzenlenebilir. Böylesi bir düzenleme aynı zamanda ilçe için önemli bir gelir kaynağının oluşmasına da imkan tanıyacaktır.  


Kemah Kalesi ve çevresi merkezli “çevre düzenleme projesi” dışında bir diğer önemli çalışma ilçe sınırlarının tümünü kapsayacak bir “Kültür Envanteri Projesi”nin gerçekleştirilmesi olacaktır. Bu çalışma yukarıda da ifade edildiği gibi tüm ilçe topraklarında gerçekleştirilecektir. Ne yazık ki günümüzde çeşitli nedenlerle ülkemizin sahip olduğu kültürel ve tarihi değerlerin tümü hızla yok olmaktadır. Bu kaygıdan hareketle yerel yönetimler sahip olduğu bu değerlerin bir envanter çalışmasını yapmanın kaçınılmaz olduğunu göstermektedir. Kısaca kültür envanteri projesi olarak tanımlanan çalışma kapsamında yörenin sahip olduğu tüm değerler, arkeolojik, tarihi, kültürel ve sanat tarihi açısından kapsamlı bir şekilde incelenecek ve bunların tümünün envanter çalışması yapılacaktır. Her yıl daha önceden belirlenecek tarihlerde belirli sayıda kişiden oluşacak bir araştırma ekibi yörede araştırma ve inceleme gezileri yapacaktır. Bu ekip 2003 yılından beri Erzincan Altıntepe Kazılarını yürüten ekipten oluşturulacaktır. Bu incelemeler sonucunda kaleden bir mezar taşına değin çeşitlilik gösterebilecek her bir tarihi ve kültürel değer kayıt edilecektir. Bu çalışmalar her sezon sonunda kapsamlı rapor olarak ilgili kişi ve kurumlara sunulacağı gibi çalışma sonunda Kemah Bölgesi’ne dair kapsamlı bir veya birden fazla ciltten oluşacak bir kitap yayınlanacaktır.


 Yukarıda genel hatları sunulmaya çalışılan iki önemli kültür projesi şüphesiz Kemah’ın sahip olduğu fakat çeşitli nedenlerle bu güne değin ortaya koyamadığı farklı bir yüzünü gün ışığına çıkaracaktır. Bilhassa bölgeyi kapsayacak kültür envanteri projesi çalışması bölgenin bu güne değin ihmal edilmiş ve araştırma yetersizliği sorunlarının çözümüne ve tarihine dönük yetersiz ve bölük pörçük bilgilerin daha da netleşmesine yardımcı olacaktır. Son dönemde bu tür kültürel projelere destek vermek yerel yönetimler için önemli bir prestij nedenidir. Bu noktadan hareketle Kemah halkının ve yönetim kademesinin bu bilince sahip olduğuna inancımız tamdır.


Bilgilerinize arz olunur.                                                                                  


Prof. Dr. Mehmet KARAOSMANOĞLU                      Yrd. Doç. Dr. Mehmet IŞIKLI Atatürk Üniversitesi, Fen-Edeb. Fak.                          Atatürk Üniversitesi, Fen-Edeb. Fak. ArkeolojiBölümü                                                    Arkeoloji Bölümü  

Kaynak:

www.kemah.gov.tr

Bu haber toplam 799 defa okunmuştur
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
KÖYLERİMİZDEN HABERLER
Tüm Hakları Saklıdır © 2006 Kemahlilar | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : kemahlilar@gmail.com | Yazılım: CM Bilişim - Tasarım: INVIVA