• İstanbul17 °C
  • Erzincan9 °C
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Tarihin Ayak İzleri Barajlara Feda mı Ediliyor?
21 Kasım 2014 Cuma 16:55

Tarihin Ayak İzleri Barajlara Feda mı Ediliyor?

Kemah’ta yapımına başlanan Kemah Baraj ve HES projesiyle Mezopotamya coğrafyasının kadim halklarına ait onlarca arkeolojik mirasın sular altında kalacağı ortaya çıktı
Kemah’ta yapımına başlanan Kemah Baraj ve HES projesiyle Mezopotamya coğrafyasının kadim halklarına ait onlarca arkeolojik mirasın sular altında kalacağı ortaya çıktı

 Urartu, Roma, Pers, Arap, Selçuklu ve Osmanlı’ya ev sahipliği yapan bölgede acilen arkeolojik çalışma yapılmazsa, koca bir tarih baraj ve HES projesiyle, öğrenilmeden tarih olacak.

Erzincan Kemah’ta yapımına başlanan Kemah Baraj ve HES projesiyle Mezopotamya coğrafyasının kadim halklarına ait onlarca arkeolojik mirasın sular altında kalacağı ortaya çıktı. Urartu, Roma, Pers, Arap, Selçuklu ve Osmanlı’ya ev sahipliği yapan bölgede acilen arkeolojik çalışma yapılmazsa, koca bir tarih baraj ve HES projesiyle, öğrenilmeden tarih olacak.

Erzincan ve Kemah arasında Fırat Nehri’nin ana kolu olan Karasu Nehri üzerinde AK-EL Kemah Elektrik Üretim AŞ tarafından yapımına başlanan ve sondaj çalışmaları bitirilen Kemah Barajı ve 2 HES projesi yaklaşık 20 kilometrelik bir alanı su altında bırakacak ya da etkileyecek. Şirketin Çevre ve şehircilik Bakanlığı’ndan 2013’te olur almayı başardığı ÇED raporunda, bölgedeki 3 tarihi yapı (Alp Tren İstasyonu, Ardos Mezarlığı ve Acemoğlu Köprüsü) dışında hiçbir korunması gereken kültürel varlıktan söz edilmiyor.

ÇED raporunun aksine bölgede, 20’yi aşkın noktada onlarca kültürel ve arkeolojik eser olduğu ortaya çıktı. Hangi döneme ait olduğu ancak araştırmalar sonucunda bilinebilecek olan bu eserler, Kemah Barajı ve 2 HES projesinin hayata geçmesi durumunda sular altında kalacak ve koca bir tarih, ortaya çıkarılmadan tarih olacak. 
 

DAHA KAZMADAN TARİH BULDULAR 
Arkeologlar Derneği İstanbul Şubesi Üyeleri Hasan Binay ve Mertcan Hepgoncalı, TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi Üyeleri Aynur Işık ve Gizem Demirci’den oluşan bir heyet, su altında kalacak olan köylerde hiç kazı yapmadan, sadece fotoğraflama çalışması yaparak 4 günlük bir gezi gerçekleştirdi. Bu gezide, prehistorik (tarih öncesi) dönemden başlayarak, Demir Çağ uygarlıklarından Urartu, Roma, Pers, Arap, Selçuklu ve Osmanlı dönemine ait su altında kalacak ya da etkilenecek olan mimari yapı kalıntıları, çanak çömlek parçaları, su değirmenleri, tarihi yol kalıntısı bulundu. Ayrıca, heyetin araştırmasına göre, cumhuriyetin erken dönemlerinin endüstriyel mirasına ait tren yolu işletmesi, istasyon binaları, köprüleri ve onlarca tüneli de yok olacak endüstriyel miraslar arasında. 
 

 

‘BİR ZEUGMA OLABİLİR’ 
Daha önce Marmaray gibi çeşitli kurtarma kazılarında da çalışan ve heyette yer alan Arkeologlar Derneği İstanbul Şubesinden Hasan Binay, bölgede mutlaka arkeolojik çalışma yapılması gerektiğini söyledi. Bölgede yapılacak arkeolojik çalışmalarla, Urartu, Roma, Pers, Arap, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait hiç bilinmeyen verilere ulaşabileceğini söyleyen Binay, “Zeugma gibi bir mozaik de ortaya çıkabilir. Marmaray kazılarının İstanbul’un bilinen tarihini değiştirmesi gibi, bölgenin tarihini değiştirecek şeyler de çıkabilir. Araştırma yapılmazsa, bunları bilemeyebiliriz” diye konuştu.
 

 

TARİHİ YERLEŞİM YERİ İZLERİ 
Tamamen baraj suları altında kalacak olan Köseler mezrasında bir yapı kompleksini andıran kalıntılara şahit olundu. Arkeologlar, buranın tarihi bir yerleşime işaret ettiğini söylüyor. Burada, birbirine bitişik dikdörtgen formlu, üç bölmeye sahip, moloz yığma taş duvarlardan oluşan bir yapı tespit edildi. Bu yapı bölmelerinden bir tanesinin içinde yüzeyde çanak çömlek parçaları bulundu.

OSMANLI BEZEMELERİ

Küplü köyünün arazileri de barajın etki alanında. Köyün sınırları içinde birçok işlenmiş, bezemeli taş tespit edildi. Bu da onlardan biri. Net olmasa da, taşların üzerindeki bezemelere bakarak, Osmanlı dönemine ait olabileceği düşünülüyor.


ALEVİ TÜRBELERİ SU ALTINDA KALACAK 
Kemah Baraj ve HES projesinden etkilenecek eserler arasında Alevilik inancı için önemli olan türbeler de var. Cebesoy  Köyü’ndeki “Hana Gudur” bunlardan biri.

 

BULUNAN DEVŞİRME TAŞLAR YOK OLACAK 
Cebesoy  köyündeki bu devşirme taş yok olacak. Devşirme taş, ana yapı için değil de başka bir yapı için kullanılmış mimari parçalara deniyor. Bu, “Yakında bu taşın kullanıldığı ana bir yapı var” anlamına geliyor.

 

TARİHİ TAŞ YOL TEHLİKEDE 
Maksutuşağı köyündeki bu bilinen tarihi taş yolun, Uratulara ait olabileceği düşünülüyor. Yol, baraj taş ocakları tarafından tahrip edilecek. Etrafında baraj çalışmaları başladı bile. Herhangi bir tescili bulunmayan bu antik yol kalıntısı, bölgede tarih boyunca yaşamış olan medeniyetlerin neredeyse tamamının kullandığı güzergahta. İlk kez Urartu medeniyeti döneminde kullanılmış olması ihtimali yüksek. Arkeologlar, bölgede tarihi yollardan geriye kalan tek kalıntı olan ve benzersiz bir yapıya sahip bu yolun acil olarak koruma altına alınması gerektiğini söylüyor.

 

OSMANLI KİLİSESİ DİNAMİTTEN YIKILABİLİR 
Baraj projesinden etkilenecek olan Doğanköy’de, Osmanlı dönemine ait, bir kilise bulunuyor. Ancak, ufak sarsıntılarla dahi yıkılabilecek durumda. Mimarlar, baraj taş ocaklarındaki dinamitle patlatma çalışmalarının kiliseye zarar verebileceğini söylüyor.

Kaynak: Haber-24.com

 

Bu haber toplam 1569 defa okunmuştur
YORUMLAR
karikatür
A.kadir mengüç
bu konuyla ilgili geçen hafta uykusuz dergisinde çok güzel bir karikatür vardı:)
09 Aralık 2014 Salı 13:47
Şakşakmı Arıyoruz
İbrahim PALAZ
Biz söz vardır "Değirmen gitmişte şakşağınımı arıyorsun" diye Kemah gidiyor elden yazılanların hepsine saygım sonsuz ama bu saatemi bunlar araştırımlaıyır Kemahın tarı çok eski ama araştırma yok Defşne avcılarından başka kmsa tarihi yer gecen seneler kadar bir kazma vuran yok şimdimi aklımız başınamıza geldi eğer Barajın yapımı duraksa tüm kemahlılar tarihi gün yüzüne hep beraber çıkartalım bu satırlarda kalmasın Geçişine saygısı olmayanın geleçğinden birşey beklemisin Kemah için denilekeç Ahh
27 Kasım 2014 Perşembe 08:40
Tüm Hakları Saklıdır © 2006 Kemahlilar | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : kemahlilar@gmail.com | Yazılım: CM Bilişim - Tasarım: INVIVA